Tag Archives: ธรรมะสอนใจ

ธรรมะสอนใจ

ธรรมะสำหรับ คนที่กำลังผิดหวังในความรัก

ชีวิตประดุจวงล้อรถที่หมุนไปอันหาเบื้องต้นไม่ได้ เราไม่รู้ว่าเรามาจากภพไหน และจะไปสู่ภพไหน ชีวิตสั้นเหลือเกิน ประดุจความฝัน เราเกิดมามีอุปนิสัยต่างกัน และมีกิเลสสะสมมากมาย เราย้อนกลับไปดูในอดีตไม่ได้ว่า เราสะสมกิเลสมาอย่างไรบ้าง บุคคลในอดีตก็มีกิเลสเหมือนกัน บางท่านก็ระลึกอดีตชาติได้ และรู้ว่าได้สะสมกิเลสมาต่างๆ กันอย่างไร? ในขุททกนิกาย จัตตาฬีสนิบาต อิสิทาสีเถรีคาถา มีข้อความเรื่องชีวิตของพระอิสิทาสีภิกษุณี ผู้ไม่เป็นที่รักของสามี ท่านมีสามีมาแล้วหลายครั้ง แต่ภายหลังท่านได้อุปสมบทเป็นภิกษุณีและได้บรรลุอรหัตต์ ท่านระลึกอดีตชาติได้ และรู้เหตุที่ทำให้ต้องได้รับความทุกข์อันใหญ่หลวงนั้นว่า ในอดีตชาติท่านประพฤติผิดในกาม อกุศลกรรมนั้นทำให้เกิดในนรกตลอดกาลนาน และเกิดเป็นสัตว์ดิรัจฉานสามชาติ หลังจากนั้นก็ได้เกิดเป็นมนุษย์สามชาติ และได้รับทุกข์อันใหญ่หลวงในชาติที่เป็นมนุษย์ด้วยจนกระทั่งได้บรรลุอรหัตต์ ความโศก ย่อมเกิดมาแต่สิ่งอันเป็นที่รัก, ความกลัว ย่อมเกิดมาแต่สิ่งอันเป็นที่รัก; เมื่อพ้นแล้วจากสิ่งเป็นที่รัก, ความโศก ย่อมไม่มี แล้วความกลัว จะมีมากแต่ไหนเล่า. ความโศก ย่อมเกิดมาแต่ความรัก, ความกลัว ย่อมเกิดมาแต่ความรัก;...

ธรรมะสอนใจ

เรื่องของเนื้อนาบุญ ที่พระพุทธเจ้ามีพระดำรัสตรัสไว้

เรื่องของเนื้อนาบุญ ที่พระพุทธเจ้ามีพระดำรัสตรัสไว้ แม้วัตถุทานที่มีความบริสุทธิ์ เจตนาทำทานก็บริสุทธิ์, อาการแห่งการให้ทานนั้นจะดีเยี่ยม แต่ผลบุญของความบริสุทธิ์จะเกิดขึ้นได้ มากน้อยขึ้นอยู่กับ “เนื้อนาบุญ”ตามลำดับของผู้รับอันได้แก่ การให้ทานแก่เหล่าสัตว์เดรัจฉาน,มนุษย์ผู้ไม่มีศีล, มนุษย์ผู้มีศีล 5, มนุษย์ผู้มีศีล 8,สามเณร,พระภิกษุที่เป็นสมมติสงฆ์, พระภิกษุที่ เป็นพระเถระชั้นอริยสงฆ์โสดาบัน,พระสกิทาคามี,พระอนาคามี,พระอรหันต์,พระปัจเจกพุทธเจ้า,และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตามลำดับ การที่พระองค์จัดลำดับไว้อย่างนี้เพราะว่า การทำทานหากได้ทำให้กับผู้รับที่ยิ่งมีความบริสุทธิ์มากเท่าไหร่ผู้ให้ก็ยิ่งมีความรู้สึกอิ่ม เอิบใจและเป็นสุขมากเท่านั้น สมัยเมื่อองค์สมเด็จพระบรมศาสดาได้เสด็จขึ้นไปบนสวรรค์ ชั้นดาวดึงส์เพื่อโปรดพระพุทธมารดา พระองค์ได้ประทับอยู่ที่ “บัณฑุกัมพลศิลาอาสน์” ในเวลานั้นมีเทวดา 2 ท่านมาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าก่อนคนอื่นทั้งหมด ยกเว้นไว้แต่พระอินทร์ หรือท่านท้าว สักกะเทวราช พระอินทร์นั้นท่านเป็นเจ้าภาพเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดในสวรรค์ชั้นนี้ท่านจึงรับเสด็จอยู่ก่อน มีเทวดาองค์หนึ่งมาเข้าเฝ้า นามว่าท่าน “อินทกเทพบุตร” (อิน-ทะ-กะ) มานั่งอยู่ข้างๆเบื้องขวาที่พระบาทของพระพุทธองค์ และ ท่านเทวดาอีกตนชื่อ “อังกุระเทพบุตร” มานั่งข้างเบื้องซ้ายของพระบาทเช่นกัน สักพักก็มีเหล่าเทวดามากันมากมายหมดทั้งสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ลงมาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าพร้อมกันทั้งหมดโดยที่...

ข้อคิดสอนใจ

บุคคลอยู่ 5 ประเภทที่อย่าแม้แต่จะคิดลงมือทำ ถ้าอยากมีชีวิตที่เจริญรุ่งเรือง

ไม่มีใครไม่อยากมีชีวิตที่เจริญรุ่งเรือง แต่ความเป็นจริงแล้วชีวิตคนเราต่างขรุขระยากราบรื่น ไม่มีใครอยาก ทำ ร้ า ย ใคร บางครั้ง บางสถานการณ์ทำให้คุณต้องตัดสินใจ ทำ ร้ า ย ใครบางคนเพื่อความอยู่รอดของตัวคุณเอง แต่คุณรู้ไหม มีบุคคลอยู่ 5 ประเภทที่อย่าแม้แต่จะคิดลงมือทำ เพราะอะไร? เพราะหากคุณทำร้ายหรือทำลายเขาเหล่านี้ โทษอย่างเบา ก็จะกลายเป็นวิบากกรรมที่ติดตามคุณไปในทุกภพชาติ โทษอย่างหนัก กรรมเหล่านั้นจะตอบสนองคุณในปัจจุบันทันด่วน ทำให้คุณพบเจอกับเภทภัย บุคคลทั้ง 5 นี้ได้แก่ 1. ผู้ที่เปี่ยมด้วยบุญบารมี อันได้แก่นักบุญ คนดี ผู้ที่เปี่ยมด้วยคุณธรรม คนที่สร้างคุณงามความดีไว้มากมาย ไม่เพียงแต่ผู้คนจะรู้ แม้แต่เทพพรหมสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก็รับรู้ หากคุณ ทำ ร้...

ธรรมะสอนใจ

ถ้าคุณมีความสุขกับความสันโดษในชีวิต..นั่นก็ถือว่าเป็นบุญของตัวคุณ

การขึ้นคานในบางครั้ง อาจมีความเหงา แต่ในที่สุด คุณต้องได้รู้ว่า ผู้ที่อยู่บนเส้นทางของการขึ้นคาน จะไม่มีความเสียใจ จากทุกข์เพราะคนรัก จากทุกข์ที่เกิดจากการพลัดพรากจากคนรัก ความเหงาที่แท้ทรูนั้น ไม่ได้เกิดจากขั้วบวกขั้วลบ ไม่ได้เกิดจากการที่ต้องอยู่คนเดียว ไม่ได้เกิดจากการที่อยู่กับคนที่ทำให้รู้สึกโดดเดี่ยว แต่มักเกิดจากตัวเราเองมากกว่า ที่สร้างความสุขให้เกิดขึ้นกับคนอื่นหรือตัวเอง..ไม่เป็น ดังนั้นคนที่ชอบลุกขึ้นมาทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่คนอื่น ตามกำลังของตนเอง โดยตั้งจิตไว้ก่อนว่า อยากทำอะไรที่ให้คนอื่นมีความสุข การให้สุขย่อมได้สุข อย่างน้อยความสุขที่เกิดขึ้นในใจเรา ก็ทำให้ไม่มีที่ตั้งของความเหงาในใจเราได้ และผลของการให้ความสุขคนอื่นเรื่อยๆ ก็ย่อมจะพาเราให้ไปพบกับคนที่จะให้ความสุขกับเราในวันหนึ่งเช่นกัน คนโสดประเภทที่ขี้เหงา ชอบเรียกร้องให้คนอื่นมาเอาใจ มักดึงดูดคนที่มีความขาดเข้ามา และเมื่อคนที่มีความรู้สึกว่าตัวเองขาด สองคนมาคบกัน แนวโน้มจึงเป็นไปในทางต่างคนต่างอยากให้อีกฝ่ายเข้าใจตน นานๆไปก็จะรู้สึกว่ายิ่งคบยิ่งเหงา ยิ่งคุยกันมากมาย ก็รู้สึกยิ่งไม่เข้าใจกัน ส่วนคนโสดที่มีความสุขในตนเอง มักดึงดูดคนประเภทที่พร้อมจะเกื้อกูล พร้อมจะรักษาความรักเข้ามา ถ้าได้คนที่เสมอกันด้วยศรัทธา ศีล ปัญญา จาคะ ก็จะยิ่งเข้าใจกัน...

ธรรมะสอนใจ

การให้ด้วยความบริสุทธิ์ใจ ไม่หวังผลตอบแทน เป็นการสร้างบุญบารมี

ความหมายและประเภทของทาน ทาน หมายถึง การให้ด้วยความบริสุทธิ์ใจ ไม่หวังผลตอบแทน เมื่อเราให้ทาน แม้จะไม่ได้หวังสิ่งใดตอบแทนก็ตาม แต่ก็จะมีบุญเกิดขึ้น และบุญนั้นจะช่วยออกแบบชีวิตของเราให้สมบูรณ์พร้อมด้วยทรัพย์สมบัติ ถ้าใครปราศจากทานบารมี เกิดมาก็จะยากจน สร้างบารมีได้ไม่สะดวก เพราะมัวแต่กังวลเรื่องการทำมาหากิน “ทาน” จึงเป็นพื้นทานของการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้มีความเจริญก้าวหน้า ทาน เป็นหนึ่งในบุญกิริยาวัตถุ 10_การทำทานจึงเป็นการทำบุญอย่างหนึ่ง คำว่า “ทาน” นี้โดยทั่วไปมักเข้าใจสับสนกับคำว่า “บุญ” เนื่องจากเรามักจะเรียกการถวายของแด่พระภิกษุว่า “ทำบุญ” แต่เมื่อให้ของแก่คนยากจน หรือคนที่ด้อยกว่าตน มักเรียกว่า “ทำทาน” แต่จริงๆ แล้ว การให้นั้นไม่ว่าจะให้แก่ใครก็ตามถือว่าเป็นทานทั้งสิ้น และได้บุญทั้งนั้น โดยการให้ทานแบ่งออกเป็น 3 ทาน ดังนี้ วัตถุทาน การให้ การสละวัถตุสิ่งของเพื่อประโยชน์สุขแก่ผู้อื่น เพราะบุคคลผู้ควรแก่การรับทานนั้นมีมาก...

ธรรมะสอนใจ

“การให้อภัย” ไม่ใช่ยอมแพ้ ไม่ใช่เสียเปรียบ

หลายคนที่จมอยู่กับความรู้สึกอย่างนี้อย่างไม่สามารถจะหลุดพ้นจากมันได้ ถ้าเราไม่รู้จักปลดปล่อยความทุกข์ในวัยเด็กให้ผ่านพ้นไป เราจะกลายเป็นผู้ใหญ่ที่ไม่รู้จักให้อภัย และจะมีชีวิตที่เต็มไปด้วยความโกรธต่อคนอื่น ทำให้ต้องเผชิญกับความทุกข์ทั้งในอดีตและปัจจุบัน สิ่งที่มีพลังที่สุดที่จะปลดปล่อยให้คุณเป็นอิสระ คือการให้อภัยทุกคนที่เคยทำให้คุณเจ็บปวดในทุกๆ เรื่อง เพียงคุณปลดปล่อยคนอื่นออกจากจิตใจโดยการให้อภัยเขา คุณจะปลดปล่อยตนเองให้เป็นอิสระจากความทุกข์ นี่คือเหตุผลที่ศาสนาส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับการให้อภัย และสอนว่าการให้อภัยเป็นก้าวแรกที่จะนำไปสู่สันติสุขในใจและบนโลกมนุษย์ เมื่อคุณโกรธคนอื่น คุณจะควบคุมจิตใจตนเองไม่ได้ทุกครั้งที่นึกถึงเขา คุณปล่อยให้เขาเข้ามาควบคุมจิตใจและชีวิตของคุณ เขาจะเข้ามาอยู่ในความคิดของคุณตลอดเวลา และเหตุการณ์ที่ทำให้คุณโกรธก็จะปรากฏขึ้นในใจของคุณ หนทางแห่งการให้อภัย มันอาจจะยากสำหรับคุณในการให้อภัยในครั้งแรก การพูดถ้อยคำดังกล่าวเป็นสิ่งที่ทำได้ยาก จึงมีหลายคนที่มีชีวิตเต็มไปด้วยความเจ็บปวด แต่ถ้าคุณให้อภัยคนอื่นและปล่อยเขาไป คุณจะรู้สึกมีความสุขและสดใสขึ้นอย่างรวดเร็ว เมื่อความโกรธและความขุ่นเคืองจางหายไป จิตใจของคุณจะเต็มไปด้วยความคิดในทางที่ดี คุณจะมีพลังมากขึ้น กระฉับกระเฉงขึ้น เข้มแข็งและมั่นใจมากขึ้น คนที่คุณต้องให้อภัย มีคนอยู่ 4 กลุ่มที่คุณต้องให้อภัย ถ้าคุณต้องการเปลี่ยนวิธีคิด เปลี่ยนชีวิตของคุณอย่างจริงจัง กลุ่มแรก คือ พ่อแม่ของคุณ ไม่ว่าท่านยังมีชีวิตอยู่หรือไม่ก็ตาม คุณต้องให้อภัยท่านอย่างหมดสิ้นสำหรับความผิดพลาดในอดีตในการเลี้ยงดูคุณ กลุ่มที่สอง...

ธรรมะสอนใจ

ทำดีไม่ควรหวังผลตอบแทน เมื่อเราไม่คาดหวังเราก็ไม่ต้องผิดหวัง

ทำดีไม่ควรหวังผลตอบแทน เมื่อเราไม่คาดหวังเราก็ไม่ต้องผิดหวัง การทำความดีโดยไม่หวังผลตอบแทน (ลาภ ยศ สรรเสริญ)  เป็นสิ่งที่ควรกระทำเพราะขณะที่ทำความดีโดยไม่หวังผลตอบแทนนั้นเป็นขณะที่กุศลจิตมีกำลัง  กุศลกรรมในขณะนั้นทำให้อกุศลกรรมระงับไป ดังนั้นทุกคนควรหมั่นพิจารณาจิตของตน ว่าในแต่ละวันจิตเป็นอกุศลหรือกุศลมากน้อยแค่ไหนซึ่งเป็นการเจริญกุศลอย่างยิ่งประการหนึ่งอีกทั้งเป็นการสะสมเหตุแห่งความสุขความเจริญทั้งในชาติปัจจุบันและชาติต่อๆ ไป.. การทำสิ่งดีงามแก่ผู้อื่น โดยไม่คาดหวังผลตอบแทนเป็นเรื่องง่าย และทำให้เกิดความรู้สึกที่ดีเพียงใดบ่อยครั้งทั้งรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวที่เราต้องการอะไรบางอย่างจากผู้อื่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเราได้ทำอะไรบางอย่างให้ผู้อื่น เช่น"ฉันล้างห้องน้ำเสร็จแล้วตอนนี้เธอทำความสะอาดห้องครัวบ้าง"หรือ"ผมช่วยดูแลลูกๆเมื่ออาทิตย์ที่แล้วอาทิตย์นี้คุณควรดูแลลูกๆบ้าง"ดูคล้ายกับว่าเราจะสะสมคะแนนการทำความดีของเราเองมากกว่าจะระลึกว่าการให้เป็นรางวัลในตัวของมันเองเมื่อทำอะไร บางอย่างที่ดีงามให้กับใครบางคนด้วยความเต็มใจอย่างแท้จริงท่านจะสังเกตเห็นว่า(หากจิตใจของท่านสงบพอ)ความรู้สึกดีงามอันเกิดจากความสงบและสันติจะเกิดขึ้นเช่นเดียวกับการออกกำลังกายจะทำให้เกิดการหลั่งฮอร์โมนเอนเดอร์ฟินส์ในสมองซึ่งจะทำให้ร่างกายเรารู้สึกดีขึ้นการกระทำที่ประกอบด้วยความรักและความเมตตาจะช่วยปลดปล่อยความตรึงเครียดทางอารมณ์เช่นเดียวกันรางวัลของท่านก็คือความรู้สึกที่ได้รับรู้ว่าท่านมีส่วนร่วมในการแสดงความรักความเมตตาท่านไม่จำเป็นต้องได้รับอะไรบางอย่างตอบแทนหรือแม้แต่คำว่าขอบคุณที่จริงแล้วท่านไม่จำเป็นแม้แต่ให้บุคคลผู้นั้นทราบว่าท่านได้ทำอะไรให้เขาบ้าง...

ข้อคิดสอนใจ

อย่าลืมให้ความสำคัญกับคนที่บ้านบ้าง

หนึ่งหยุดรถที่ร้านขายกระเช้าดอกไม้เตรียมจะสั่งกระเช้า ดอกไม้ทางโทรศัพท์ เพื่อให้ทางร้านโทรศัพท์ติดต่อร้านดอกไม้อีกเมืองหนึ่ง ให้ส่งดอกไม้ไปอวยพรวันเกิดแก่แม่ของเขา ที่อยู่ห่างออกไปประมาณสี่ร้อยกิโลเมตร เมื่อเขาลงจากรถยนต์ เขาเห็นเด็กผู้หญิงอายุราว 5 ปี นั่งร้องไห้อยู่ที่หน้าร้าน จึงเข้าไปถาม “ร้องไห้ท้าไมจ้ะ มีอะไรให้ช่วยไหม” เด็กหญิงตอบทั้งน้าตาว่า “หนูอยากซื้อดอกกุหลาบสีแดงไปให้แม่ดอกกุหลาบราคาดอกละห้าบาท แต่หนูมีเงินแค่บาเดียวเท่านั้นเอง” ชายคนนั้นยิ้มแล้วบอกว่า “ไม่เป็นไร เดี๋ยวลุงจะซื้อให้หนูเอง”แล้วเขาก็จ่ายเงินห้าสิบบาทซื้อกุหลาบสีแดงจำนวนสิบดอกให้แก่หนูน้อย แล้วถามว่า“แล้วตอนนี้แม่ของหนูอยู่ที่ไหน หนูจะพาลุงไปหาแม่ของหนูด้วยได้ไหมล่ะ” หนูน้อยตอบตกลง บอกว่าแม่ของหนูอยู่ใกล้ร้านขายดอกไม้นิดเดียวเอง เดินไปเดี๋ยวเดียวก็ถึงเด็กหญิงพาชายใจดี ผู้มีน้าใจไมตรีออกจากร้าน เดินผ่านเข้าไปในวัดที่อยู่ใกล้ร้าน เข้าถึงศาลา ซึ่งมีศพที่เพิ่งจะเสียชีวิตมาไม่กี่วันตั้งอยู่หนูน้อยหยิบ ดอกกุหลาบสีแดงช่อนั้นเข้าไปกราบหน้าศพ ซึ่งมีรูปผู้หญิงยังสาวตั้งอยู่ แล้วร้องไห้สะอึกสะอื้น ชายใจดีเดินกลับมายังร้านดอกไม้แห่งเดิม ด้วยความรู้สึกที่บอกไม่ถูก เขาบอกยกเลิกการสั่งดอกไม้ทางโทรศัพท์ที่เตรียมส่งไปให้แม่ แต่ซื้อกุหลาบช่อใหญ่ แล้วขับรถใช้เวลาห้าชั่วโมง ตรงไปหาแม่ของ เขาซึ่งอยู่ห่างออกไปสี่ร้อยกิโลเมตรในคืนวันนั้นเอง……...

ธรรมะสอนใจ

ความรู้ดีรู้ชอบคืออะไร

ความรู้ดีรู้ชอบคืออะไร ความรู้ดีรู้ชอบ คือ การรู้เห็นตามความจริงว่า ทุกสิ่งทุกอย่างบนโลกนี้เป็นไปตามเหตุและผล ซึ่งความรู้ดีรู้ชอบ เป็นคุณธรรมอย่างหนึ่งที่มนุษย์จำเป็นต้องประกอบไว้ให้มีทั้งในทางโลกและทางธรรม ซึ่งถือว่าเป็นทางสำหรับหลีกเลี่ยงบุคคลผู้มีความรู้ผิด ความรู้ดีรู้ชอบในทางโลก คือ การรู้ดีรู้ชอบในสิ่งต่างๆ ในการดำเนินชีวิตของเรา ว่าสิ่งไหนดีหรือไม่ดี การที่เราไม่มีความรู้ดีรู้ชอบจะทำให้เราปฏิบัติตนไม่ถูกต้อง และอาจจะให้โทษแก่ตัวเราและบุคคลรอบข้าง ความรู้ดีรู้ชอบในทางธรรม คือ ความรู้จักอารมณ์ที่เกิดขึ้นกับตัวเรา มีความรู้เท่าทันตามอารมณ์ของเรา การที่เรารู้ดีรู้ชอบในทางธรรมนั้น จะช่วยให้เราสามารถระงับสิ่งต่างๆ ที่ไม่ดีกับตัวเราและผู้อื่นลงไปได้ เช่น การเกิดอารมณ์อิจฉาริษยา พยาบาท หรือเศร้าโศกเสียใจ เราก็จะรู้จักและสามารถที่จะเข้าใจแจ่มแจ้งและรู้ชอบได้ตามความเป็นจริง จากที่กล่าวมาข้างตนนั้นสรุปก็คือ ความรู้ดีรู้ชอบ นั้นคือ การรู้เท่าทันกิเลสของตนเอง เมื่อใดก็ตามที่กิเลสเกิดขึ้นก็จะรู้สึกตัวว่ากิเลสของเรานั้นได้เกิดขึ้นมาแล้ว เมื่อกิเลสเราดับไปก็จะรู้สึกตัวว่า กิเลสของเราได้ดับลงไปแล้วนั่นเอง ความรู้ดีรู้ชอบนั้นจะช่วยให้เราหลุดพ้นจากอกุศลทุจริตที่จะเกิดขึ้นกับตัวเรา หากเราสามารถปลดความคิดอกุศลออกไปได้ โดยใช้ความรู้ดีรู้ชอบที่เรามี จิตใจของเราจะผ่องใส จิตใจสะอาดบริสุทธิ์ ซึ่งจะเรียกว่า...

ธรรมะสอนใจ

การให้ธรรมเป็นทานอันประเสริฐยิ่ง

การให้ธรรมเป็นทานอันประเสริฐยิ่ง ในพระธรรมบทที่พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงไว้ว่า “สพพทานํ ธมมทานํ ชินาติ” ธรรมทานชนะการให้ทานอื่นทั้งปวง ซึ่งก็คือ การให้ธรรมทานแก่ผู้อื่นนั้นถือว่าเป็นการให้ทานที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ธรรมทานคืออะไร? ธรรมทาน คือการให้คำแนะนำหรือการสั่งสอนที่ดีแก่ผู้อื่น หรือการอธิบายให้ผู้อื่นรู้และเข้าใจในเรื่องของบุญบาป และให้ละสิ่งการกระทำบาปหรืออกุศลใดๆทั้งปวง ให้ผู้นั้นยึดมั่นในทางกุศล ปราศจากซึ่งกิเลสใดๆ ซึ่งการให้ธรรมทานเปรียบคือการให้ความรู้ ให้อภัย ให้สติ และให้ข้อคิด ประเภทของธรรมทาน มีอะไรบ้าง? ประเภทของธรรมทานนั้นแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ วิทยาทาน และ อภัยทาน ๑. วิทยาทาน คือ การให้ความรู้ ความเข้าใจในสิ่งต่างๆ ซึ่งแบ่งออกเป็นความรู้ทางโลก และความรู้ในทางธรรม ๑.๑ วิทยาทานทางโลก คือ การสั่งสอนให้เกิดความรู้ ความเข้าใจในเชิงศิลปะวิทยาการ...

1 2
Page 1 of 2