ข้อคิดสอนใจ

พึงระลึกอยู่เสมอว่า การขาดความสามัคคีก็คือการขาดกำลัง

พึงระลึกอยู่เสมอว่า การขาดความสามัคคีก็คือการขาดกำลัง

การแตกสามัคคีก็คือการแตกแยกกัน

ซึ่งไม่ใช่ของดีทั้งมวล ความสามัคคีกันก็คือการรวมกำลังกัน

อะไรก็ตามเมื่อยังรวมกันด้วยดีย่อมใช้ประโยชน์ได้ดี

เมื่อเริ่มร้าวเริ่มแตก ประโยชน์ย่อมจะเริ่มลดลงตามๆ กัน

เมื่อแตกแยกจากกันจริงๆ เช่นหม้อแตก ถ้วยแตก เป็นต้น

ย่อมขาดประโยชน์ในการใช้สอยทันที ด้วยเหตุนี้

ความสามัคคีจึงมีพลังและคุณค่ามหาศาล ไม่มีอะไรจะมีกำลังเทียบเท่าได้

จึงขอได้โปรดตระหนักในความสามัคคีว่าเป็นรากฐานแห่งความมั่นคงทุกด้าน

นับจากส่วนย่อยไปถึงส่วนใหญ่ มีความสามัคคีเป็นพลังยึดเหนี่ยวไว้ทั้งสิ้น

ถ้าขาดความสามัคคีเพียงอย่างเดียว

อะไรจะหนาแน่นเพียงใดย่อมสลายตัวลงได้อย่างไม่มีปัญหา

จึงขอฝากธรรมสามัคคีไว้กับทุกท่านได้พากันเทิดทูนรักษา

อย่าให้เสื่อมคลายสลายไปได้

ชะตาของทุกสิ่งทุกอย่าง มีชาติไทยของเราเป็นต้น

จะยืนนานไปได้ก็ด้วยความสามัคคีแห่งคนในชาติเป็นสำคัญกว่าสิ่งอื่นใด

เพราะเรื่องใหญ่ก็ได้แก่คนของชาติจะเป็นผู้รักษาเทิดทูนหรือทำลายมากกว่า

จึงกรุณาระลึกข้อนี้ไว้ และช่วยกันเทิดทูนชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์

ด้วยความจงรักภักดีและความสามัคคีเถิด

ชื่อว่าพวกเรารักษามหาคุณของชาติไว้ด้วยดี

สิ่งที่ผู้หวังความเจริญมั่นคงจะยึดเป็นหลักปฏิบัติต่อกันนั้น ได้แก่กฎหมายข้อบังคับ

ขนบธรรมเนียมประเพณีและศีลธรรม

นี่เป็นหลักที่จะทำความสงบสุขให้แก่ส่วนรวมทั้งส่วนย่อยส่วนใหญ่

ซึ่งต้องอาศัยหลักความถูกต้องดีงามเป็นเครื่องดำเนิน

กฎหมายบ้านเมืองที่มีไว้ก็เพื่อรักษาหมู่ชนให้อยู่ด้วยความผาสุกร่มเย็น

ไม่ให้เบียดเบียนซึ่งกันและกัน เป็นต้น

บ้านใดเมืองใดก็ตาม ถ้าไม่มีขอบเขต

ไม่มีกฎหมายเป็นข้อบังคับไม่มีขื่อมีแป

ไม่มีขนบธรรมเนียมอันดีงามเป็นเครื่องประพฤติปฏิบัติ

บ้านเมืองนั้นจะเป็นบ้านเมืองที่เจริญรุ่งเรืองและสงบสุขไปไม่ได้

ตรงข้ามจะมีแต่ความเดือดร้อนระส่ำระสาย

มีแต่การฉกลักปล้นจี้ฆ่าฟันรันแทงชิงดีชิงเด่นกัน

เป็นงานประจำแผ่นดินถิ่นมนุษย์ บ้านเมืองกว้างแคบเพียงไร

ย่อมจะกลายเป็นกองเพลิงเผาผลาญกันโดยถ่ายเดียว

เพราะฉะนั้น มนุษย์ที่อยู่รวมกันจำต้องมีกฎข้อบังคับเป็นขื่อเป็นแป

เพื่อเป็นหลักยึดและปฏิบัติตาม จะเว้นสิ่งดังกล่าวเสียมิได้

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน