ธรรมะสอนใจ

ความรู้ดีรู้ชอบคืออะไร

ความรู้ดีรู้ชอบคืออะไร

ความรู้ดีรู้ชอบ คือ การรู้เห็นตามความจริงว่า ทุกสิ่งทุกอย่างบนโลกนี้เป็นไปตามเหตุและผล ซึ่งความรู้ดีรู้ชอบ เป็นคุณธรรมอย่างหนึ่งที่มนุษย์จำเป็นต้องประกอบไว้ให้มีทั้งในทางโลกและทางธรรม ซึ่งถือว่าเป็นทางสำหรับหลีกเลี่ยงบุคคลผู้มีความรู้ผิด

ความรู้ดีรู้ชอบในทางโลก คือ การรู้ดีรู้ชอบในสิ่งต่างๆ ในการดำเนินชีวิตของเรา ว่าสิ่งไหนดีหรือไม่ดี การที่เราไม่มีความรู้ดีรู้ชอบจะทำให้เราปฏิบัติตนไม่ถูกต้อง และอาจจะให้โทษแก่ตัวเราและบุคคลรอบข้าง

ความรู้ดีรู้ชอบในทางธรรม คือ ความรู้จักอารมณ์ที่เกิดขึ้นกับตัวเรา มีความรู้เท่าทันตามอารมณ์ของเรา การที่เรารู้ดีรู้ชอบในทางธรรมนั้น จะช่วยให้เราสามารถระงับสิ่งต่างๆ ที่ไม่ดีกับตัวเราและผู้อื่นลงไปได้ เช่น การเกิดอารมณ์อิจฉาริษยา พยาบาท หรือเศร้าโศกเสียใจ เราก็จะรู้จักและสามารถที่จะเข้าใจแจ่มแจ้งและรู้ชอบได้ตามความเป็นจริง

จากที่กล่าวมาข้างตนนั้นสรุปก็คือ ความรู้ดีรู้ชอบ นั้นคือ การรู้เท่าทันกิเลสของตนเอง เมื่อใดก็ตามที่กิเลสเกิดขึ้นก็จะรู้สึกตัวว่ากิเลสของเรานั้นได้เกิดขึ้นมาแล้ว เมื่อกิเลสเราดับไปก็จะรู้สึกตัวว่า กิเลสของเราได้ดับลงไปแล้วนั่นเอง

ความรู้ดีรู้ชอบนั้นจะช่วยให้เราหลุดพ้นจากอกุศลทุจริตที่จะเกิดขึ้นกับตัวเรา หากเราสามารถปลดความคิดอกุศลออกไปได้ โดยใช้ความรู้ดีรู้ชอบที่เรามี จิตใจของเราจะผ่องใส จิตใจสะอาดบริสุทธิ์ ซึ่งจะเรียกว่า “วิมุตติ” คือ ความหลุดพ้นจากกิเลส และกองทุกข์ใดๆทั้งปวง ซึ่งเป็นคุณธรรมสูงสุดในพระพุทธศาสนา